Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych zwrócił się do Ministra Infrastruktury w sprawie wniosku Dolnośląskiej Izby Rolniczej (L.dz. DIR/252/2026 z dnia 05.03.2026 r. ) dotyczącego narastającego problemu likwidacji przejazdów kolejowych na terenach wiejskich w związku z prowadzonymi inwestycjami modernizacyjnymi i rewitalizacyjnymi infrastruktury kolejowej.

Do samorządu rolniczego docierają liczne sygnały od rolników oraz mieszkańców wsi dotyczące negatywnych konsekwencji likwidacji przejazdów kolejowych, które dotychczas stanowiły istotny element lokalnego układu komunikacyjnego i umożliwiały dostęp do gruntów rolnych, lasów oraz zabudowań gospodarczych. Przykład może stanowić likwidacja przejazdu kolejowego kategorii D w km 23+475 linii kolejowej nr 284 na odcinku Jerzmanice-Zdrój – Legnica, przeprowadzona w ramach rewitalizacji linii kolejowej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., co w konsekwencji spowodowało ograniczenie rolnikom możliwości dojazdu do części użytkowych gruntów znajdujących się po drugiej stronie torów, wymuszając pokonywanie wielokilometrowych objazdów lub nawet, w niektórych przypadkach, całkowity brak możliwości dojazdu sprzętem rolniczym.

Problem jest jednak szerszy i dotyczy wielu obszarów wiejskich w kraju, gdzie w wyniku modernizacji infrastruktury kolejowej dochodzi do systematycznej likwidacji przejazdów kolejowych o niższych kategoriach, bez jednoczesnego zapewnienia alternatywnych rozwiązań uwzgledniających specyfikę funkcjonowania rolnictwa oraz potrzeby komunikacyjne lokalnych społeczności. Skutkiem takich działań jest nie tylko utrudnienie prowadzenia działalności rolniczej, lecz także pogorszenie warunków życia mieszkańców wsi w związku z utratą możliwości sprawnego przemieszczania się pomiędzy miejscowościami, dojazdu do pół, gospodarstw, terenów leśnych czy dróg publicznych. W wielu przypadkach prowadzi to do znaczącego wydłużenia tras dojazdowych, w tym również wydłużenia drogi służb ratunkowych, zwiększenia kosztów produkcji rolnej, utrudnień w wykonywaniu prac polowych, oraz ograniczenia dostępności komunikacyjnej części obszarów wiejskich.

Z przekazywanych rolnikom informacji wynika, że jedyną wskazywaną przez zarządcę infrastruktury kolejowej możliwością jest występowanie przez zainteresowane osoby z wnioskami o budowę i dzierżawę przejazdów kolejowych kategorii F. Rozwiązanie to wiąże się jednak z koniecznością ponoszenia wysokich kosztów dzierżawy, ponoszeniem odpowiedzialności za utrzymanie stanu technicznego przejazdu oraz wykonywaniem bieżących prac utrzymaniowych, co w praktyce oznacza przeniesienie odpowiedzialności oraz kosztów utrzymania elementu infrastruktury o charakterze publicznym na indywidualnych rolników lub mieszkańców wsi.

Proces likwidacji przejazdów kolejowych na terenach wiejskich powinien ponadto w znacznie większym stopniu uwzględniać uwarunkowania funkcjonowania rolnictwa oraz potrzeby lokalnych społeczności, nie utrudniając rolnikom dostępu  do gruntów rolnych, a mieszkańcom wsi korzystania z lokalnej infrastruktury komunikacyjnej. Dlatego należy położyć większy nacisk na budowę bezkolizyjnych przejazdów np. tuneli lub wiaduktów.

Mając powyższe na uwadze, Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych zwrócił się do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o podjęcie działań interwencyjnych mających na celu wypracowanie rozwiązań systemowych zapobiegających likwidacji przejazdów kolejowych na obszarach wiejskich bez jednoczesnego zapewnienia funkcjonalnych alternatyw, a także wypracowanie takich regulacji lub instrumentów finansowych, które umożliwią wsparcie samorządów lokalnych w sytuacjach, gdy decydują się one na przejęcie dróg lub zmianę ich kategoryzacji w celu zachowania przejazdów kolejowych.